Zacznijmy od minusów podejmowanych przez inwestorów którzy na wstępnie negatywnie zapatrują się na otwartą kuchnię. Najczęściej gdy proponujemy klientom otwarta kuchnię podnoszą następujące obawy;

      1. Nie chcę by goście oglądali mój bałagan w kuchni (lub nie chce być zmuszona/zmuszony do ciągłego sprzątania w kuchni, gdy wszystko będzie na widoku
      2. Zapachy kuchenne (np. smażonej ryby) w całym domu
      3. Brak możliwości zamknięcia kuchni na klucz przed małymi dziećmi, ze względu na czyhające tam „niebezpieczeństwa

Nierzadko ujemnym aspektem może być też  dla kogoś konieczność dostosowywania wyglądu kuchni do wyglądu salonu i odwrotnie

Same minusy otwartej kuchni . . czyżby?

Historycznie: zamknięta kuchnia jest echem tradycyjnego konstruowania funkcji domu, gdzie kuchnia była pomieszczeniem w którym przede wszystkim toczyło się życie, gdzie głównie przebywali wszyscy domownicy, a salon („w niektórych regionach określany jako „biała izba”) – był odświętnym pomieszczeniem w którym przyjmowano szanownych gości i w którym powinien być możliwie cały czas porządek (nierzadko salon był zamykany na klucz, by dzieci nie robiły w nim bałaganu). Kuchnia stanowiła osobne pomieszczenie również z powodu szeregu innych względów:

  • Rozpiętości stropów i układ ścian nośnych wymuszały projektowanie mniejszych oddzielonych ścianami nośnymi pomieszczeń
  • Oddzielenie pomieszczeń ścianami i drzwiami pozwalało oszczędzać na ogrzewaniu. W czasach gdy nie było jeszcze powszechnego centralnego ogrzewania nie miało sensu palić zimą w kilku piecach kaflowych jednocześnie, podczas gdy wszyscy domownicy mogli spędzać czas razem w przytulnej i ciepłej kuchni.
  • Kuchnia zazwyczaj służyła również do przygotowania jedzenia dla zwierząt co wprost  kolidowało z odświętnym charakterem salonu. Nierzadko kuchni było o wiele bliżej do chlewu, niż do czystego salonu.
  • Zajęcia domowników i gości nie przenikały się tak jak obecnie. Kuchnia była miejscem pracy, a salon wypoczynku, stąd automatyczny podział na osobne pomieszczenia.

Próbując odpowiedzieć sobie na pytanie, jaką wagę mają obecnie wskazane na początku negatywne aspekty, przeanalizujmy je po kolei:

AD. 1 – bałagan.

Być może, że otwarta kuchnia faktycznie niejako z konieczności mobilizuje do trzymania porządku i sprzątania na bieżąco brudnych naczyń, natomiast to na ile jest to drobnostka, a na ile problem spędzający sen z powiek gospodyni – zależy w główne mierze od tego jak urządzona jest kuchnia. Szereg współczesnych rozwiązań umożliwia zniwelowanie tego problemu do absolutnego minimum:

  • Dobrze zorganizowana przestrzeń do przechowywania. Jak w każdym użytkowym pomieszczeniu, jeśli nie ma odpowiednio przemyślanego miejsca na używane rzeczy, to najprawdopodobniej najczęściej będą albo nieużywane, albo używane ale nie chowane na miejsce. Przemyślanie i ergonomicznie rozplanowane szafki, szuflady, cargo’a pomagają po prostu każdorazowo odkładać rzeczy na swoje miejsce
  • Głęboki Zlew. Tradycyjny nablatowy zlewozmywak zwykle miał głębokość 13-15cm, oczywiście w związku z tym większość umieszczonych w środku naczyń wystawało na zewnątrz. Współczesne podblatowe zlewy, śladem zlewozmywaków z kuchni restauracyjnych mają 18-19cm głębokości, co razem z grubością blatu 3-4 cm daje nam ok. 22cm. W takim zlewie mieści się o wiele więcej naczyń, nie wystając i będąc niezauważalnym z kanapy
  • Zmywarka (najlepiej możliwie cicha). Pojemność zmywarki już w ogóle ma się ni jak do pojemności tradycyjnego zlewozmywaka, do tego powoduje, że nie trzeba tyle czasu stać przy zlewie i walczyć z porządkiem by mieć schludną kuchnie. Jeśli zmywarka jest odpowiednio cicha, nie przeszkadza nawet podczas pracy domownikom w oglądaniu filmów

Dla tych, dla których powyższe rozwiązania nie rozwiązują tematu bałaganu w kuchni, rozwiązaniem jest częściowe zamknięcie wolnostojącą ścianką (np. telewizyjną), przesuwnymi drzwiami (np. z zastosowaniem wbudowanej w ścianę systemowej kasety drzwiowej ) lub tylko częściowo np. podwyższoną ladą półwyspy lub wyspą.

AD. 2 – kuchenne zapachy

Prawidłowo działająca wentylacja powinna kierować strumień powietrza z salonu do kuchni, a nie odwrotnie, jednak niektóre zapachy są na tyle intensywne, że jakoby opierają się tej zasadzie. Sytuacja zmienia się gdy mieszkanie wyposażone jest w prawidłowo skonstruowaną wentylacje mechaniczną nawiewno-wywiewną oraz okap. Świeże powietrze jest nawiewane w rejonie kompletu wypoczynkowego oraz stołu jadalnianego, a brudne/zużyte powietrze z kuchennymi zapachami jest wywiewane przez anemostat wywiewny nad blatem kuchennym. W przypadku gdy wykonujemy czynności charakteryzujące się intensywnymi zapachami i  parowaniem jak np. smażenie czy gotowanie, niezbędne staja się załączenie okapy by zwiększyć ilość wyciąganego z kuchni powietrza. Kluczowe w tym wszystkim jest też by okap był na tyle cichy by faktycznie był używany.

AD.3 – pociechy i niebezpieczeństwa

W klasycznej kuchni czyha na nasze maleństwa wiele zagrożeń. Gorące palniki, piekarniki lub ostre sztućce. Jednak wszystkie te zagrożenia również możemy zasadniczo zniwelować:

  • W dolnych szafkach stosuje się bezuchwytowe drzwiczki i dzieci nie potrafią ich otworzyć,
  • Zamiast palnika gazowego dużo części ze względów chyba głównie higienicznych gospodynie wybierają obecnie płytę indukcyjna. Płyta nie nagrzewa się tak jak palnik, a w dodatku panel sterowania zwykle jest daleko od przedniej krawędzi, więc do niego nie sięgną
  • Piekarnik również nie musi być już obecnie bezpośrednio pod płytą grzewczą (jak to miało miejsce w klasycznych kuchenkach)czyli w miejscu dogodnym do zwiedzania dla maluchów, ale bardzo często lokalizujemy go w dużo bardziej ergonomicznej pozycji, na wysokości ramion, czyli poza zasięgiem małych rączek.

Wady stają się mniejsze, a zalety większe.

Jak widać zastosowanie odpowiednich rozwiązań umożliwia zniwelowanie cech negatywnych otwartej kuchni. Dodatkowo posiada on również wiele innych zalet:

  • Szersze możliwości do interakcji z domownikami i gośćmi podczas przygotowywania posiłków w kuchni. (W przypadku kuchni zamkniętej osoba przygotowująca posiłki może się czuć odizolowana, nie będzie miała kontaktu z gośćmi w salonie)
  • Połączenie kuchni, jadalni i salonu w jednoprzestrzennym pomieszczeniu umożliwia skompaktowanie tych trzech funkcji na mniejszej powierzchni. Osobne pomieszczenia w przypadku zamkniętej kuchni (z jadalnią) będą musiały mieć sumarycznie większą powierzchnię. Ogólnie pomieszczenia oddzielone ścianą wyglądają na mniejsze niż wówczas, gdy są otwarte. Dlatego otwarta kuchnia oprócz faktycznej oszczędności przestrzeni dodatkowo powoduje optyczne wrażenie przestronności, dodatkowo dające większe możliwości aranżacyjne
  • Często lepsze doświetlenie przestrzeni kuchennej poprzez światło z salonu zazwyczaj zorientowanego na południe, lub południowy zachód (W klasycznych zamkniętych kuchniach zazwyczaj jedynym źródłem światła naturalnego jest jedno nadblatowe okno)

…  reasumując: abstrahując od mocno zindywidualizowanych skrajnych preferencji, gdzie np. po prostu lubimy być sami w kuchni i tyle –  trzeba mieć świadomość, że w dzisiejszych czasach  statystycznie zmieniło się znaczenie kuchni w życiu jej użytkowników, a postęp w zakresie projektowania przestrzeni kuchennej oraz stosowanych rozwiązań technologicznych i materiałowych umożliwia niwelacja negatywnych aspektów kuchni otwartej do absolutnego minimum, prowadząc do wydobycia ich zalet – zazwyczaj wielokrotnie przewyższających zalety kuchni zamkniętej.